کلید چنجاور یا Changeover Switch یکی از تجهیزات مهم در سیستمهای دارای دو منبع تغذیه است و وظیفه آن انتقال بار بین منبع اصلی و منبع پشتیبان است. در نوع اتوماتیک، این فرآیند توسط سیستم کنترل دستگاه انجام میشود و در صورت از دسترس خارج شدن منبع اصلی، بار به منبع جایگزین منتقل میشود.
کلید چنجاور چه کاربردی دارد؟
این تجهیز میتواند در تابلوهای برق ساختمانها، کارگاهها، واحدهای صنعتی و سیستمهای برق اضطراری مورد استفاده قرار گیرد. بسته به نوع دستگاه، دو منبع میتوانند شامل برق شهر و ژنراتور یا دو فیدر مستقل باشند.
مدلهای اتوماتیک یا ATS برای انتقال خودکار میان منابع طراحی شدهاند و تجهیزات انتقال منبع در استاندارد IEC 60947-6-1 نیز تعریف شدهاند.
نمونه محصول POOYA HYCQ5
کلید POOYA HYCQ5 از نوع کلید انتقال دو منبع تغذیه است و در تابلو برق برای مدیریت انتقال بین دو منبع استفاده میشود. ساختار کلی سیستم شامل منبع اصلی، منبع اضطراری و خروجی بار است.
در هنگام طراحی تابلو باید ظرفیت جریان، تعداد پلها، ولتاژ شبکه، نوع بار و مشخصات دقیق مدل انتخابشده با یکدیگر مطابقت داشته باشند.
مراحل کلی نصب در تابلو
۱. بررسی مشخصات
پیش از نصب باید مشخصات درجشده روی کلید و مدار پروژه بررسی شود؛ از جمله جریان نامی، ولتاژ، تعداد پل و نوع منبعهای ورودی.
۲. جانمایی در تابلو
کلید باید در محل مناسب داخل تابلو و با فضای کافی برای کابلکشی، تهویه و سرویس دورهای قرار گیرد. در مدلهایی که برای ریل یا پایه مشخص طراحی شدهاند، روش نصب باید مطابق دستورالعمل سازنده باشد.
۳. حفاظت ورودیها
هر منبع تغذیه باید حفاظت مناسب و مستقل داشته باشد. انتخاب تجهیزات حفاظتی باید بر اساس جریان مدار، نوع شبکه و طراحی تابلو انجام شود.
۴. اتصال منابع و بار
ترمینالهای مربوط به منبع اصلی، منبع پشتیبان و خروجی بار باید صرفاً مطابق نقشه رسمی همان مدل شناسایی و توسط فرد متخصص متصل شوند؛ آرایش ترمینالها بین مدلهای مختلف چنجاور یکسان نیست.
۵. بررسی نول و ارت
نحوه عبور و اتصال نول و ارت به نوع سیستم توزیع برق و طراحی پروژه بستگی دارد و نباید صرفاً بر اساس ظاهر یک مدل مشابه انجام شود.
۶. تست نهایی
پس از تکمیل تابلو، عملکرد کلید، وضعیت منابع، انتقال بار و تجهیزات حفاظتی باید توسط برقکار یا تابلوساز متخصص بررسی و آزمایش شود.
نکات مهم ایمنی
- قبل از هرگونه کار روی تابلو، برق باید توسط فرد متخصص قطع و بیبرقی مدار تأیید شود.
- اتصال همزمان دو منبع نباید امکانپذیر باشد؛ مکانیزم انتقال و اینترلاک باید صحیح عمل کند.
- کابل و تجهیزات حفاظتی باید متناسب با جریان واقعی مدار انتخاب شوند.
- برای اتصال ترمینالها، همیشه نقشه و دفترچه همان مدل ملاک قرار گیرد.
- ATS جایگزین UPS یا تجهیزات حفاظت اتصال کوتاه نیست.
جمعبندی
یک چنجاور مناسب میتواند نقش مهمی در افزایش تداوم تأمین برق داشته باشد، اما انتخاب و نصب آن باید متناسب با مشخصات شبکه و بار انجام شود. POOYA HYCQ5 را نیز باید دقیقاً بر اساس مشخصات درجشده روی دستگاه و مستندات سازنده نصب و راهاندازی کرد.
